Ikona szukaj

Co skrywa przed nami atmosfera Wenus?

Już w 1761 r. na podstawie obserwacji stwierdzono, że Wenus posiada atmosferę.

Atmosfera na Wenus składa się z warstwy gazów pokrywającej powierzchnię planety. Jest znacznie gęstsza i gorętsza od ziemskiej: temperatura powierzchni wynosi 740 K (467 °C). Atmosfera Wenus stanowią nieprzezroczyste obłoki złożone z kwasu siarkowego, co uniemożliwia obserwacje powierzchni. Informacje o topografii uzyskano wyłącznie na podstawie zdjęć radarowych. Atmosfera na Wenus jest w stanie cyrkulacji i superrotacji i okrąża całą planetę w zaledwie cztery ziemskie dni. Wiatry powodujące superrotację osiągają prędkość ponad 100 m/s (360 km/h).

W przeciwieństwie do Ziemi, Wenus nie ma pola magnetycznego. Jej jonosfera oddziela atmosferę od kosmosu i wiatru słonecznego. Ta zjonizowana warstwa wyklucza słoneczne pole magnetyczne, dając planecie odrębne środowisko magnetyczne zwane indukowaną magnetosferą Wenus. Spekuluje się, że cztery miliardy lat temu atmosfera na Wenus była podobna do ziemskiej, z ciekłą wodą na powierzchni. Efekt cieplarniany mógł być spowodowany parowaniem wód powierzchniowych, a następnie wzrostem emisji gazów cieplarnianych. Pomimo ekstremalnych warunków na powierzchni Wenus, ciśnienie atmosferyczne i temperatura pomiędzy 50 km a 65 km nad powierzchnią planety są mniej więcej takie same jak na Ziemi.

Atmosfera Wenus składa się głównie z dwutlenku węgla, wraz z niewielką ilością azotu i śladami innych pierwiastków. Zawiera ona kilka związków w niewielkich ilościach, w tym niektóre oparte na wodorze, takie jak chlorowodór i fluorowodór, a także tlenek węgla, parę wodną i tlen cząsteczkowy.

Atmosfera Wenus podzielona jest na kilka części w zależności od wysokości. Najgęstsza część atmosfery, troposfera, zaczyna się na powierzchni i ciągnie się na wysokość 65 km. Na powierzchni wiatry są powolne, ale na szczycie troposfery temperatura i ciśnienie są na poziomie zbliżonym do ziemskich. Ciśnienie atmosferyczne na powierzchni Wenus jest około 92 razy większe niż na Ziemi. Ma masę 4,8×1020 kg, około 93 razy większą niż całkowita masa ziemskiej atmosfery. Ciśnienie panujące na powierzchni Wenus jest na tyle wysokie, że dwutlenek węgla nie jest już gazem, lecz płynem w stanie nadkrytycznym. Zwiększona ilość CO2 w atmosferze Wenus wraz z parą wodną i dwutlenkiem siarki tworzy potężny efekt cieplarniany, zatrzymując energię słoneczną i podnosząc temperaturę powierzchni. Gęsta atmosfera sprawia również, że różnica temperatur między dniem a nocą jest mniejsza.

Na Wenus troposfera zawiera 99% masy atmosfery. Na wysokości 50 km ciśnienie atmosferyczne jest w przybliżeniu równe ciśnieniu na Ziemi. Obszar wenusjańskiej troposfery, który jest najbardziej zbliżony do ziemskich warunków znajduje się w pobliżu tropopauzy – granicy między troposferą a mezosferą. Według pomiarów z sond Magellan i Venus Express, w obszar między 52,5 a 54 km nad powierzchnią planety temperatura wynosi od 293 K (20 °C) do 310 K (37 °C), a 49,5 km nad powierzchnią, ciśnienie jest równe ciśnieniu ziemskiemu na poziomie morza.

Wiatr porusza się w kierunku wstecznym, podobnie jak obrót planety. Szybkie wiatry okrążają całą planetę szybciej niż trwa jej obrót wokół własnej osi (superrotacja). Wiatry w pobliżu powierzchni Wenus są znacznie wolniejsze niż te na Ziemi. Poruszają się z prędkością zaledwie kilku kilometrów na godzinę.
Wszystkie wiatry na Wenus są napędzane przez konwekcję. W okolicach biegunów znajdują się struktury znane jako wiry polarne. Są to gigantyczne, przypominające huragan burze, cztery razy większe od swoich ziemskich odpowiedników. Każdy wir ma dwa środki rotacji, które są połączone odrębnymi strukturami chmur w kształcie litery S. Takie struktury są również nazywane dipolami polarnymi.
Górna troposfera polarna i mezosfera są niezwykle dynamiczne; duże jasne chmury mogą pojawiać się i znikać w ciągu kilku godzin. Takie zdarzenie zostało zaobserwowane przez sondę Venus Express między 9 a 13 stycznia 2007 roku, kiedy południowy obszar polarny stał się jaśniejszy o 30%.
Pierwszy wir na Wenus został odkryty na biegunie północnym w 1978 roku. Odkrycia drugiego co do wielkości wiru polarnego na południowym biegunie miało miejsce w czerwcu 2006 roku.

Mezosfera Wenus rozciąga się na wysokości od 65 km do 120 km, a termosfera zaczyna się na wysokości około 120 km i sięga na wysokość 260 km, gdzie dalej rozciąga się egzosfera.Wenus ma rozszerzoną jonosferę znajdującą się na wysokości od 120 do 300 km, która prawie pokrywa się z termosferą. Wysoki poziom jonizacji utrzymuje się tylko po dziennej stronie planety. Po stronie nocnej koncentracja elektronów jest prawie zerowa.

Wenus nie posiada pola magnetycznego. Przyczyna jego braku jest nieznana, ale prawdopodobnie ma to związek z niską prędkością obrotową planety. Planeta posiada jedynie indukowaną magnetosferę utworzoną przez pole magnetyczne Słońca niesione przez wiatr słoneczny. Proces ten można rozumieć jako napotkanie pola magnetycznego na przeszkodę – w tym przypadku na Wenus.

Obłoki na Wenus są obfite i składają się z kropelek dwutlenku siarki oraz kwasu siarkowego i odbijają około 75% - 85% światła słonecznego, przez co powierzchnia planety jest niewidoczna. Pokrywa chmur jest tak odblaskowa, że ​​niewiele światła może przedostać się na powierzchnię. Kwas siarkowy jest wytwarzany w górnych warstwach atmosfery w wyniku fotochemicznego działania słońca z dwutlenkiem węgla, dwutlenkiem siarki i parą wodną.

Źródło:
https://www.nasa.gov/images/content/203121main_lightening

27.08.2021

Monika

©Planeta Mars 2021