Ikona szukaj

Deimos-jeden z naturalnych satelitów Marsa

Deimos (określany również jako Mars II) jest mniejszym i bardziej zewnętrznym z dwóch naturalnych satelitów Marsa.

Porusza się on po prawie kolistej orbicie i jest oddalony 23 460 km od Marsa. Ma on nieregularny kształt, który można opisać jako elipsoidę o wymiarach 15 × 12,2 × 10,4 km, jego średnica wynosi ok. 12,4 km, a masa 1,4762×1015 kg (dla porównania Fobos jest około 7 razy masywniejszy i około 6 razy większy). Deimos jest również trzysta razy mniejszy od Księżyca. Grawitacja na jego powierzchni jest bardzo mała - człowiek miałby wrażenie, że waży zaledwie kilka gramów. Jego powierzchnia pokryta jest grubą warstwą czerwonawego regolitu i ma jaśniejsze smugi skupione na grzbietach małych płaskowyżów i płaskorzeźb, które zostały zinterpretowane jako efekt odsłonięcia materiału podłoża mniej zmienionego przez wietrzenie kosmiczne. Księżyc pokrywa ok. 100 metrowa warstwa regolitu, która jest najpewniej spowodowana rozpryskami meteorytów na jego powierzchni. Pomimo tego, że jest mocno kraterowany, w rzeczywistości wydaje się bardzo gładki, prawdopodobnie przeszedł proces degradacji sejsmicznej. Zarówno Fobos, jak i Deimos są zbyt lekkie, aby grawitacja uczyniła je kulistymi.

Został odkryty 12 sierpnia 1877 roku o godzinie 07:48 UTC przez amerykańskiego astronoma Asapha Halla w obserwatorium marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie (podaje się również datę 11 sierpnia ze względu na zapisy w konwencji z 1925 r., w której ustalono, że dzień rozpoczyna się w południe).

Jego obserwacja z Ziemi jest utrudniona. Możliwa jest tylko przez pewnie okres ze względu na pozycję Marsa. Jest to również jedno z najciemniejszych ciał niebieskich w Układzie Słonecznym. Deimos okrąża Marsa w 30,30 godziny, Mars jeden obrót po swojej orbicie wykonuje w 24,6 godziny.

Satelitą, która jako pierwsza zbliżyła się do Deimosa, był Mariner 9, a nastąpiło to w 1971 r. i pozwoliło na określenie jego wielkości, kształtu i okresu obrotu; zidentyfikowano również pewne cechy powierzchni. Minimalna odległość jaką satelita osiągnęła od księżyca wynosiła 5940 km, a pozwoliła na sfotografowanie jedynie strony księżyca zwróconej do Marsa.W październiku 1977 r. Viking 2 osiągnął przy najbliższym podejściu odległość 22 km od powierzchni Deimosa. Pozwoliło to na lepsze oszacowanie jego masy i gęstości. Obserwacje pozwoliły określić w przybliżeniu wiek powierzchni i dostarczyły wyjaśnienia, dlaczego wydawała się gładsza niż w przypadku Fobosa; wygląd licznych obecnych kraterów został w rzeczywistości zamaskowany przez regolit, który je wypełnił.

Informacje o składzie skał Deimosa uzyskano z pomiarów spektroskopowych przeprowadzonych z Ziemi lub z sond krążących wokół Marsa, ponieważ żadna misja kosmiczna nigdy nie dotarła na powierzchnię księżyca. Określenie składu Deimosa, jak również Fobosa, pozostaje w istocie kwestią otwartą, silnie skorelowaną z pochodzeniem dwóch satelitów.

Z kraterów Deimosa tylko dwa mają nazwy – są to: Swift i Voltaire - nazwane na cześć pisarzy, którzy spekulowali na temat istnienia dwóch księżyców Marsa przed odkryciem Fobosa i Deimosa; pierwszy ma średnicę 1 km, a drugi około 2 km.

Promień orbity Deimosa powoli się powiększa, ponieważ jest dość daleko od Marsa, jak również z powodu przyspieszenia pływowego. Oczekuje się, że ostatecznie księżyc ten ucieknie spod wpływu marsjańskiego przyciągania.Księżyc jest zbyt mały, aby mógł spowodować całkowite zaćmienie na Marsie - pojawia się jedynie jako mała czarna kropka poruszająca się po tarczy słonecznej.

Pochodzenie księżyców Marsa jest nieznane, a hipotez jest kilka. Główne teorie twierdzą, że powstały w wyniku schwytania lub akrecji. Ze względu na podobieństwo do składu asteroid typu C (zbudowane głównie z węgla), jedna z hipotez jest taka, że oba księżyce mogą być przechwyconymi przez Marsa asteroidami z pasa głównego. Inna teoria, mówi o tym, że dwa księżyce są pozostałością po zderzeniu między Marsem a mniejszym ciałem niebieskim: zebranie szczątków w pierścieniu planetarnym, powstanie tuzina satelitów z pierścienia, a następnie utrata wszystkich tych satelitów w wyniku pływów, z wyjątkiem dwóch najbardziej oddalonych.

W 2024 roku Japońska Agencja Badań Kosmicznych (JAXA) planuje rozpocząć misję Mars Moons eXploration (MMX), która ma dotrzeć zarówno na Fobosa, jak i Deimosa.

Źródło:
https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_1199.html

27.04.2021

Monika

©Planeta Mars 2021