Ikona szukaj

19 luty 1473

Mówi się, że “sukces ma wielu ojców”, nie dziwi więc, że utożsamiamy się i poszukujemy bliskości z wielkimi ludźmi przeszłości. Pomimo że kwestia narodowości w XV wieku była co najmniej dyskusyjna, Polacy widzą jednak w Koperniku wielkiego polskiego astronoma i uczonego o gigantycznym wpływie na rozwój myśli i nauki. Wiemy jednak, że sam astronom biegle władał językiem polskim, niemieckim jak i łaciną, oraz uważał się za poddanego Króla Polski.

Swoją początkową edukację Kopernik rozpoczął w szkole parafialnej niedaleko domu w Toruniu, lecz niektóre źrudła wskazują żę pobierał nauki również we Włocławku. W wieku 18 lat, dzięki wsparciu biskupa warmińskiego rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej (Uniwersytecie Jagiellońskim) lecz kilka lat później doprowadziło to do przyjęcia święceń niższych i zostania kanonikiem. Niedługo potem, dzięki wsparciu swojego protektora, razem z bratem Andrzejem kontynuował studia w Bolonii, a w kolejnych latach również w Padwie. W ciągu prawie 12 lat nauki akademickiej zdobył wykształcenie z zakresu astronomii, geografii, medycyny a nawet prawa.

Największą współczesną sławę przyniosła mu publikacja dzieła De revolutionibus orbium coelestium (pol. O obrotach sfer niebieskich). Jednak podobnie jak w przypadku Arystarcha z Samos, greckiego astronoma z III wieku przed naszą erą, dzieło Kopernika spotkało się z oporem innych myślicieli swoich czasów. Przedstawiony pogląd heliocentryczny o którym dyktował traktat, stał bowiem w sprzeczności z naukami Kościoła Katolicekigo będącego w tamtych czasach praktycznie jedyną organizacją naukową. Teza nie znajdowała również poparcia w prostych, codziennych obserwacjach. Traktat został jednak przyjęty bardzo ciepło przez społeczność akademicką i stał się dla wielu późniejszych pokoleń inspiracją do kolejnych badań i odkryć. Podobnie jak inne prace naukowe, zarówno te już istniejące za życia Kopernika, jak i napisane lata a nawet stulecia później, za pośrednictwem inkwizycji znalazł się w Indeksie Ksiąg Zakazanych. To co z dzisiejszego punktu widzenia można uznać za cechę pozytywną i wręcz znak jakości, za życia autora wiązało się z licznymi represjami i aresztem.

Spuścizna Kopernika to jednak nie tylko wkład w rozwój astronomii i geometrii. Jego szerokie wykształcenie zaowocowało również wspólną pracą z Tomasem Greshamem nad rozwojem ekonomii i publikacją traktatu Monetae cudendae ratio (pol. Rozprawa o urządzeniu monety) w tym temacie, a opisane tam obserwacje mają znaczenie nawet dzisiaj.

Niezależnie czy najsłynniejsza praca toruńskiego astronoma była oryginalna czy odtwórcza, wywarła olbrzymi wpływ na rozwój nauki zachodniej. Dla uczczenia tego wpływu Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej - organizacja która zajmuje się standaryzacją nazewnictwa chemicznego, nadał pierwiastkowi o masie atomowej 112 nazwę kopernik (łac. copernicium), zapewniając jego imieniu stałe miejsce w nauce.

19.02.2021

Łukasz

©Planeta Mars 2021