Ikona szukaj

Wenera 1 była pierwszym statkiem kosmicznym, który przeleciał obok Wenus.

Wenera 1 (Wenus 1, nazywana również czasami Sputnik 8) była pierwszym statkiem kosmicznym, który przeleciał obok Wenus. Wystrzelona 12 lutego 1961 r., przeleciała obok Wenus 19 maja tego samego roku; jednak łączność radiowa z sondą została utracona przed przelotem, przez co sonda nie przekazywała wówczas żadnych danych.

Wenera 1 była bezzałogową sondą o wadze 643,5 kg, składającą się z cylindrycznego korpusu o średnicy 1,05 metra zwieńczonego kopułą (łączna wysokość wynosiła 2,035 metra). Z korpusu, wystawały dwa panele słoneczne o łącznej powierzchni 2m2 zapewniające ładowanie baterii srebrno-cynkowych. Dwumetrowa siatkowa antena paraboliczna została zaprojektowana do przesyłania danych z Wenus na Ziemię na częstotliwości 922,8 MHz. Wysięgnik antenowy o długości 2,4 metra został wykorzystany do przesyłania sygnałów o krótkich falach, kiedy to sonda przebywała jeszcze dość blisko Ziemi. Anteny zamontowane na panelach słonecznych zapewniały rutynową telemetrię i kontakt z Ziemią. Sonda została wyposażona w instrumenty naukowe, takiej jak: magnetometr przymocowany do wysięgnika anteny, dwie pułapki jonowe do pomiaru parametrów wiatru słonecznego, detektory mikrometeorytów i licznik Geigera oraz detektor scyntylacyjny do pomiaru promieniowania kosmicznego.

Kopuła zawierała silnik KDU-414 używany do korekt trajektorii lotu. Kontrolę temperatury osiągnięto za pomocą żaluzji termicznych. Przez większość lotu Wenera 1 miała stabilizację rotacji. Był to pierwszy statek kosmiczny zaprojektowany do wykonywania korekt w trakcie lotu. Jej misją było zbadanie promieniowania korpuskularnego oraz pola magnetycznego między Ziemią a Wenus, a następnie zderzenie z powierzchnią Wenus (do czego ostatecznie nie doszło).

Wenera 1 była drugą z dwóch prób wystrzelenia sondy na Wenus przeprowadzonych w lutym 1961 roku; zaraz po wystrzeleniu jej siostrzanego statku, który jednak nie opuścił orbity Ziemi, radzieccy eksperci dokonali pospiesznie pewnych modyfikacji kolejnej sondy (nazwano ją "Wenera 1"). Nastąpiło to za pomocą rakiety nośnej Mołnia 8K78 z kosmodromu Bajkonur. Start miał miejsce 12 lutego 1961. Statek kosmiczny został początkowo umieszczony na niskiej orbicie okołoziemskiej, po czym ostatni pozostający przy sondzie element rakiety nośnej wystrzelił ją na orbitę heliocentryczną, która przecina orbitę Słońca. Po raz pierwszy w historii statek kosmiczny został wystrzelony z orbity okołoziemskiej na inną planetę.

Łączność miała odbywać się co 5 dni. Przeprowadzono trzy udane sesje telemetryczne, zbierając dane dotyczące wiatru słonecznego i promieniowania kosmicznego w pobliżu Ziemi. Łączność została zerwana 19 lutego – 7 dni po starcie sondy – w odległości 1 900 000 km od Ziemi, a kolejna zaplanowana sesja telemetrii nie doszła do skutku. Na skutek braku łączności nie było można skorygować trajektorię lotu, dlatego też 19 maja 1961 Wenera 1 minęła Wenus w odległości prawie 100 000 km, weszła w tedyna orbitę heliocentryczną. Z pomocą brytyjskiego radioteleskopu z Obserwatorium Jodrell Bank w czerwcu zostały wykryte słabe sygnały z Wenery 1. Radzieccy inżynierowie uważali, że Wenera 1 zawiodła z powodu przegrzania czujnika słonecznego.

Sonda po zderzeniu z powierzchnią Wenus miała tym samym dostarczyć na jej powierzchnię tytanową kulę (o średnicy 7 cm, pustą w środku), która przedstawiała Ziemię. Znajdowały się na niej kontury kontynentów, natomiast w jej wnętrzu został umieszczony medal z godłem ZSRR.Kulę umieszczono w specjalnej osłonie ochronnej, której powierzchnia składała się z pięciokątów z nierdzewnej stali. Na każdym pięciokącie widniało godło ZSRR oraz napis "Ziemia – Wenus 1961".

Odbiorniki pokładowe wyłączano w przerwach między sesjami komunikacyjnymi, a włączano je tylko na polecenie pokładowej automatyki. Oznaczało to, że sesję komunikacyjną można było zorganizować tylko wtedy, gdy automatyka pokładowa, zgodnie z ustalonym harmonogramem sama będzie włączać odbiorniki. To poważnie ograniczało zdolność centrum kontroli do monitorowania stanu aparatu, a która potrzebowała takiej kontroli. Na skutek awarii, połączenie nie zostało nawiązane. Podczas sprawdzania obliczeń stwierdzono, wykryto błędy, przez które czujnik musiał się przegrzewać i ulec awarii. Dla kolejnych urządzeń postanowiono w ogóle nie wyłączać odbiorników.

Był to pierwszy statek kosmiczny zaprojektowany do eksploracji planet. Po raz pierwszy również do transmisji informacji telemetrycznych zastosowano antenę paraboliczną.

Źródło:
https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1961-003A

21.08.2021

Monika

©Planeta Mars 2021